Metallica- Wherever I May Roam

“Nomad, vagabond

Call me what you will"

Nigdy nigdzie nie przynależałem.
Mieszkałem w dwóch różnych krajach, czterech różnych miastach. Jasne — czuję z nimi wiele więzi. Ale czy do któregoś naprawdę należę?

Studiowałem systemy komputerowe i arteterapię. Pracuję w handlu międzynarodowym. Zaczytuję się w książkach Briana Greene’a.
Żadna partia polityczna nigdy mnie nie reprezentowała.
Nie jestem religijny. Są filozofie, które przekonują mnie bardziej niż inne — ale żadna nie jest niczym innym niż filozofią.
Nie uznaję hierarchii. Inaczej: uznaję ją, jeśli mnie przekona. Kompetencją. Inteligencją. Wtedy nie ma problemu.

“Oh, but I’ll take my time anywhere

Free to speak my mind anywhere

And I’ll redefine anywhere”

Przez całe życie myślałem, że wszyscy dookoła dostali instrukcję obsługi, a ja jeden… nie wiem — ktoś wylał na nią kawę albo była w innym języku. Co najdziwniejsze, długo sądziłem, że wszyscy tak mają. Nie że czasem czują się zagubieni — tylko ciągle.

Większość z nas w dzieciństwie nie dostaje Poradnika „Jak żyć”. Dostaje coś innego: umiejętność obserwacji i — poprzez mirroring — uczy się, jak ogarniać rzeczywistość. Jak żyć. Co znaczą informacje zwrotne. Jak być częścią grupy. Jak przynależeć.
I większość ludzi nigdy nie ma poczucia, że coś zgubiono po drodze. Pewne rzeczy przychodzą naturalnie. Jasne — są nieśmiali i głośni, spokojni i przebojowi — ale jedno ich łączy: wiedzą, z czym to się je. Rozumieją świat, który ich otacza.

Wyobraźcie sobie, że nie jesteście w stanie się tego nauczyć.
Wasz umysł widzi wszystko wyraźnie — ale robi rzeczy… inaczej. Ma momenty zawieszenia. Momentami jest kompletnie przeładowany bodźcami i emocjami. Bywa, że bardzo chce coś zrobić — i nie może. I nie potrafi tego wytłumaczyć. Coraz wyraźniej widzi, że odstaje. Że inni mają jakąś tajemną wiedzę o tym, jak być w grupie, jak funkcjonować w szkole — a wasz umysł działa na innych falach.
Zbyt głośny, gdy inni są cicho.
Pobudzony, gdy wszyscy mają dość.
Zawsze nie tak.

“I adapt to the unknown

Under wandering stars I’ve grown

By myself but not alone”

Więc budujesz system, który nie jest naturalny, ale ma cię świadomie trzymać w ryzach. Żeby odstawać mniej. Taki system kosztuje niewyobrażalną ilość energii. Jakbyś próbował uruchomić laptopa z dwoma Windowsami naraz. Totalna zawieszka.

Tego, czego nikt ci nigdy nie mówi, to jak podążać za fascynacją. Jak rozpoznawać wewnętrzne sygnały płynące z głębi siebie. Ba — uczysz się wręcz im nie ufać. Po to jest ten drugi system: żeby łapać „wyskoki”. W efekcie niemożliwe staje się poczucie, że coś jest naprawdę twoje. Skoro całe życie robisz wszystko, żeby siebie uciszyć — to jak niby masz siebie odnaleźć?

Nigdy niczego nie planowałem. Rzeczy po prostu się działy. Jedynym sygnałem było poczucie, że coś męczy mnie bardziej, niż powinno. Ogromną część życia spędziłem, tłumiąc ten głos. Brnąc w sytuacje, które nie były dla mnie zdrowe. W imię… przynależności. Bo przecież nie można ciągle odbijać się od ściany do ściany. Odpowiedzialność. Dorosłość. I takie tam.

Problem w tym, że ja nigdy od ściany do ściany się nie odbijałem.
Większość ludzi, poprzez przynależność, uczy się akceptować pewne rzeczy niemal bez gadania. Ja? Ja wątpię, więc jestem. Odpowiedzi mogłem szukać tylko w sobie — dlatego nie działają na mnie slogany, mundury, literki przed nazwiskiem. Na mój szacunek trzeba zasłużyć. To nie bunt dla buntu. To moja wewnętrzna konstrukcja — inna być nie mogła.

Dlatego export i praca między granicami tak mnie fascynują. Skoro nigdy nigdzie nie przynależałem w stu procentach, potrafię odnaleźć się… gdziekolwiek. To nie jest dom (najbliżej było chyba w Nowej Zelandii), ale to zawsze jest OK. Bez ocen. Bez oczekiwań. Bez gradacji. Nie boję się ciszy. Raczej tłumu. A improwizować potrafię jak mało kto — nikt nie wręczył mi scenariusza, więc wyszarpałem go sam.

“Where I lay my head is home

Carved upon my stone

My body lies, but still I roam”

Nikt z nas nie kontroluje tego, co się wydarzy. Myślimy, że kontrolujemy — bo to ładna bajka. Rzeczy się dzieją. Życie się zdarza. Przez 45 lat nie potrafiłem nazwać tego, co robię, dlaczego to robię, co mnie popycha. Wydawało się to bezsensowne.

Aż w końcu zrozumiałem, że przez całe życie odrzucałem pytanie, które zadaje sobie prawie każdy:
„Gdzie należę?”

I zamiast tego zapytałem:
„Co należy do mnie?”

Dream Theater- A Change of Seasons

PATTERNS.

CADENCE.

Dwa słowa, które w ostatnim czasie stały się dla mnie ważne.
Zawsze były — ale dopiero teraz widzę, jak bardzo są dla mnie egzystencjalne.

Celowo po angielsku. Bo polskich odpowiedników właściwie nie ma.

Są słowa podobne. W muzyce mogę mówić o frazowaniu — i to jest blisko. Mogę próbować mówić o rytmie, dynamice. Układ? Struktura? Schemat? Wszystkie brzmią jakoś… zimno. Zbyt oficjalnie. Zbyt biurokratycznie. A to nie o to chodzi.

Moje zdziwienie było ogromne, gdy zrozumiałem, że to właśnie tak działa mój mózg. Że patterns — wzory, powtarzalności, relacje — są dla mnie czymś fundamentalnym. Nie estetyką. Mechanizmem przetrwania.

Kiedy w głowie panuje chaos.
Kiedy bodźce przychodzą naraz.
Kiedy świat nie ma instrukcji obsługi.

Wtedy mózg uczy się widzieć kształty, których inni nie widzą. Po to, żeby to wszystko w ogóle miało sens.

Mój problem polegał na tym, że nigdy nie miałem języka, żeby to opisać. Widziałem świat inaczej. Czułem go inaczej. Ale nie byłem w stanie tego opowiedzieć. Brakowało mi słów. Jak się okazuje — tych słów po prostu nie było w moim ojczystym języku. Mogłem tylko krążyć wokół sedna.

Po latach w UK mój polski przeszedł angielskim, a mój angielski przeszedł polskim. Gdy myślę o czymś złożonym albo podejmuję decyzję, często robię to świadomie dwa razy — w dwóch językach. Tory, którymi idą myśli, są inne. Gramatyka prowadzi je innymi koleinami. A okazuje się, że i same słowa nie zawsze są w stanie unieść to samo znaczenie.

Do tego dochodzi rytm. Naturalna tendencja języka do opisywania rzeczywistości. Jeden jest idealny do procesów, precyzji, sekwencji. Drugi — do emocji, przeżyć, znaczeń.

Jakiś czas temu te dwa porządki połączyły się u mnie w całość. Wyjechałem z Polski 25 lat temu, więc moja polszczyzna i tak została zamrożona w czasie. Ostatnio zauważyłem, że rytm, którym mówię i piszę, jest bardziej angielski. Cadence. Ten stop–start, te pauzy, te frazy są dla mnie naturalne — bo pattern dokładnie oddaje sposób, w jaki widzę świat.

Przez większość życia bałem się niedoskonałości. Myślałem, że chodzi o brak pewności siebie — ale to nieprawda. Pewność siebie miałem, nawet jeśli była zbudowana na latach maskowania. Niedoskonałość była zagrożeniem. Robienie czegoś po raz pierwszy. Nieporadnie. To zwiększało ryzyko oceny. A bardzo wcześnie nauczyłem się, że ocena = zagrożenie.

Wyobraź sobie całe życie słyszeć:
„Ciszej.”
„Czemu tak krzyczysz?”
„Nie kiwaj się.”
„Bądź bardziej taki albo owaki.”

Nie kilka razy — ciągle.

Wyobraź sobie, że każda cecha wynikająca z tego, jak działa twój mózg, jest interpretowana jako wada charakteru. Nagle nie jesteś niski — tylko „nie chcesz urosnąć”. Absurd. A jednak dokładnie tak to działa.

Oceny unikałem przez kompetencje. Przez nieustanne monitorowanie siebie. Wyobraź sobie, że w trakcie rozmowy jednocześnie analizujesz każde swoje słowo, gest, ruch. Większość ludzi w rozmowie się rozluźnia. Nabiera energii. Dla mnie to była katorga.

Z czasem pozwoliłem sobie na niedoskonałości — zwykle wtedy, gdy ktoś mnie zachęcił albo zobaczył coś wartościowego. Zawsze lubiłem pisać, ale szkoła narzucała konkretny sposób budowania zdań. Dopiero emigracja sprawiła, że język stał się bardziej mój.

Potem przyszła fotografia. I wydarzyło się coś dziwnego. Okazało się, że moje oko naturalnie łapie patterny — często nawet nieświadomie. Robię zdjęcie, a dopiero w postprodukcji, podbijając kontrast, widzę coś, co zawsze tam było. Promienie słońca stają się linią konstrukcyjną obrazu. W najlepszych zdjęciach niemal nic nie jest przypadkowe — nie dlatego, że coś ustawiłem, tylko dlatego, że coś zauważyłem.

Muzyka zawsze była równie ważna. Fascynowały mnie zespoły, w których rytm nie jest prosty, a motywy wracają, zmieniają się, nakładają na siebie. Tool, Dream Theater, Metallica. Start. Stop. Pauza. Powrót. Tak działa mój umysł.

Większość ludzi myśli od punktu A do B do C.
Ja mam chmurę.
W niej najdziwniejsze skojarzenia tworzą jedną całość.

I tam też jest logika.

Logika stała się moją tratwą ratunkową. Bez niej utonąłbym w nadmiarze sygnałów. To dlatego mózg chwycił się patternów — żeby w ogóle funkcjonować.

Epickie utwory jak A Change of Seasons nie są dla mnie ważne dlatego, że ktoś gra milion nut na sekundę. Są ważne dlatego, że ja już mam milion myśli na sekundę — i one są ze sobą połączone. Słyszę kilka motywów naraz. Słyszę meta-motyw, który spina je w całość. Konsekwencję. Coherence. Kolejne słowo, które po polsku nie znaczy dokładnie tego samego.

Zrozumienie, że nic nie było przypadkowe, jest uwalniające. Moje fascynacje. Moje zdjęcia. Sposób, w jaki buduję zdania — wszystko wynika z tego samego źródła.

Przez dekady czułem się samotny. Inny. Zmęczony. Patrzyłem na ludzi, którym pewne rzeczy przychodziły łatwo, podczas gdy ja walczyłem. Szukałem odpowiedzi. Były momenty, gdy googlowałem objawy Alzheimera, choroby afektywnej dwubiegunowej, depresji. Depresja pasowała najbardziej — choć to nigdy nie była ona. W depresji się nie walczy. Ja walczyłem.

Najgorsze jest walczyć bardziej niż inni i mieć z tego prawie nic. Rezygnować z siebie, żeby uniknąć oceny — a ona i tak przychodzi. W pracy. W systemach, które wymagają, żebyś stał się kimś innym. Dla mnie oznaczało to zakładanie kolejnej maski i monitorowanie siebie monitorującego siebie. Kiedy próbowano zmusić mnie do nagięcia własnych zasad — dla awansu, pieniędzy, kariery — nie mogłem. Nie z moralnych powodów. Mój mózg po prostu nie miał na to mocy przerobowych.

Nigdy nie umiałem tego wyrazić. Każda próba kończyła się przegrzaniem systemu.
„Czemu taki jesteś?”
„Czemu po prostu tego nie zrobisz?”
„W czym problem?”

A jednak struktura zawsze była widoczna — w moich opisach, zdjęciach, muzycznych wyborach. Dopiero po czasie, jak w postprodukcji, pojawiał się kształt, który miał sens. Prawdziwy. Nie maska. Nie pancerz.

Całe życie widziałem dużo. Czasem za dużo. Potrafiłem trzymać w głowie kilka równoległych ciągów logicznych — wszystkie miały sens. Ale nie da się tego wytłumaczyć, nie brzmiąc jak wariat.

Przez to zawsze stałem trochę z boku. Obserwowałem. Nawet samego siebie.

Nazwanie tego. Zobaczenie tego. To jedyny sposób, żeby zacząć żyć bardziej świadomie. System, który służył do nieustannego monitorowania, może w końcu zostać użyty do rozbrajania obron. Pojawia się ulga. Zrozumienie. Pogodzenie się z tym, że widzę patterny. Że jestem chaotyczny — ale w tym chaosie jest logika.

I po raz pierwszy w życiu… to jest po prostu OK.

Tytułem wstępu (2026 remaster)

Minelo iles tam lat i... nagle wiele z tego rozumiem. 
Wiem czemu pustynia. 
Wiem czemu ciary.
Wiem czemu gniew. 

Pisanie kiedyś pomagało zebrać myśli. Czułem dużo, ale nie wiedziałem dokładnie co. Błąkałem się po omacku. Próbowałem zrozumieć, czemu serce mówi jedno, a głowa drugie. Nazywałem rzeczy po swojemu — intuicyjnie, od środka.

Niedawno wróciłem do starych wpisów. Jest w nich ktoś, kto bardzo dużo czuł, ale niewiele rozumiał.
Dziś wiem, że mam ADHD.
Dziś wiem, czemu logika i szczerość są dla mnie egzystencjalne.
Rozumiem też, czemu dla niektórych jestem „za bardzo”. Prawdę mówiąc — cały ten blog taki był.

I właśnie dlatego do niego wracam.

Zbliżam się do tamtych chwil i widzę je z nowej perspektywy. Poznaję samego siebie. Po raz pierwszy widzę logiczny ciąg wydarzeń, myśli, decyzji. Nic nie było przypadkowe. Wszystko wynikało z tego, kim jestem.

I po raz pierwszy w życiu jestem z tym po prostu… OK.

Kiedyś napisałem, że nie wiem po co to piszę. Stare wpisy zostają takie, jakie są — bo są zapisem tego, kim byłem, i wyjaśniają, kim jestem. Dalej będę monologował, bo internet przez te wszystkie lata stał się tylko gorszy. Dalej będę pisał, co mi ślina na język przyniesie. Do muzyki dojdzie jeszcze jedna pasja: fotografia.

Jeśli starczy mi weny, teksty będą krążyć wokół obrazu, wokół soundtracku. Pisane jak zawsze — od wewnątrz. Tylko tak umiem.

To nie będzie blog o ADHD. Takich są setki.
Nie uciekam od tematu, ale nie mam zamiaru go wyciskać jak cytryny. Cztery literki nie zmieniają ani nie usprawiedliwiają tego, co czuję. A mam wrażenie, że wiele z tego jest po prostu… uniwersalne.
Poza tym — bądźmy szczerzy — jeśli już mają być cztery literki, to czy AC/DC nie brzmi lepiej? 😉

Dziś wiem, co mną targa.
Co mnie wkurwia.
Co mnie fascynuje.
Wiem czemu.

To ogromna różnica. To coś bardzo nowego.

Ale jeszcze bardziej niesamowite jest to, jak wiele się nie zmieniło. Jak blisko jestem w końcu samego siebie.

Więc… dalej do końca nie wiem po co piszę. I nie muszę już tego wiedzieć.
Pisanie pozwala mi zebrać myśli. W mojej głowie zawsze była chmura pomysłów, uczuć, idei — zapisywanie pozwala je na chwilę zatrzymać. Przyjrzeć się im niemal pod mikroskopem.

Mógłbym pisać do szuflady. Ale jest jeszcze coś: ekspresja. Muzyka zawsze była dla mnie ważna. W fotografii po raz pierwszy dałem sobie prawo do niedoskonałości — wcześniej była zagrożeniem. Pozwoliłem sobie na eksperymenty i z czasem stworzyłem styl, który naprawdę oddaje to, jak widzę świat.

Więc zapraszam na… reaktywację?
Remaster z nigdy niepublikowanymi nagraniami.

Obiecuję ciary.
Gniew? Inny. Dojrzalszy. Celniejszy.

I tyle.

KROPKA.